Vergane glorie...de voormalige voiture van een wereldberoemde Russische ballerina...	Ook Goga werd er stil van.	De beelden spreken voor zich...
	Elektrisch circuit geheel kapot, maar deurhendels nog mooi...	...en de stoelbekleding nog vrijwel geheel gaaf...

19 februari 2007: Vanochtend lag er voor de eerste keer dit jaar een beetje sneeuw op mijn auto, als herinnering dat het officieel nog steeds winter is. De temperatuur is echter boven normaal voor de tijd van het jaar, dus helaas voor Joseph en Patrick zal er van sneeuwbalgevechten wel niet veel meer terechtkomen.

De KLM gaat haar vluchten op Tbilisi hervatten vanaf 1 april 2007, dus dat is goed nieuws. Er zullen, in samenwerking met Georgian Airways, drie rechtstreekse vluchten per week naar Amsterdam worden aangeboden op dinsdag, donderdag en zaterdag en van Amsterdam naar Tbilisi op dezelfde dagen.

Wat betreft de komst van de ID20F break: dit is een serieuze beproeving voor mijn niet-aangeboren geduld aan het worden! De aankomstdatum in Poti wordt steeds maar verschoven, vanwege het feit dat er door het slechte weer eerder dit jaar een achterstand is opgelopen in de verwerking van de containerboten in Poti en er nu een heleboel boten liggen te wachten in Istanbul. Poti heeft een kleine haven, waar slechts twee containerboten per keer kunnen worden uitgeladen, dus dat schiet natuurlijk niet op.

Er hebben zich een aantal mensen uit Nederland (zie o.a. Gastenboek) bij mij gemeld met verzoeken om advies in verband met een autoreis naar Georgië. Éen DS-echtpaar zou graag een RZZ 2007 meemaken, een ander team wil naar Georgië rijden in een tweedehands auto en die dan hier verkopen, en nog weer anderen wensen informatie en tips voor een trip per auto (geen DS) naar hier. Harry heeft dit laatste opgepikt en ik heb de anderen inmiddels geantwoord. Een en ander zet mij wel aan het denken: wellicht kan ik naast mijn Delegatiejob geleidelijk aan een tour operatorbedrijf(je) gaan opzetten hier. Er is steeds meer internationale belangstelling voor Georgië en het is voor West-Europeanen wel zo prettig als ze iemand aan de telefoon krijgen die hun taal spreekt en die begrijpt wat hun wensen zijn. Leuke en stimulerende gedachten!

Harry en Joost hebben afgelopen dinsdag, 13 februari, een zeer geslaagde RZZ-presentatie gegeven voor zo'n 25 geïnteresseerden in de buurt van Alkmaar. Het was volgens Harry een heel gezellige avond. Dit in het kader van een ledenavond van de afdeling A'dam-Noord van de ID/DS-club. Ook al komt er geen RZZ 2007, ik zal evenwel iedere gast (met of zonder DS) geheel naar goed Georgisch gebruik van harte verwelkomen!

Kargad ikavit! (Het ga jullie goed)

Femke

09 februari 2007: Supra (Georgische feestmaaltijd) in de schoenenfabriek van Ginus en Davit!

Er wordt hard en met enthousiasme gewerkt door het deels Armeense, deels Georgische personeel, en daarbij wordt niet op de klok gelet, omdat het werk gewoon af moet. Maar tijd voor een supra met vrienden wordt graag gemaakt! Een fantastische groep mensen en uitstekende vaklui, die mij aan het eind van de avond nota bene aanboden om een paar schoenen naar keuze voor mij te gaan maken! Misschien de eerste hydraulische pumps?

Vóór het eten kregen we een demonstratie gewichtheffen van Artur's vijftienjarige zoon Roma, die blijkbaar Georgisch kampioen in het heffen van 110 kilo is, en gedurende de overigens verrukkelijke maaltijd werden een aantal Georgische moppen over Armeniërs verteld, in de stijl van Nederlandse moppen over Belgen...heel flauw dus! De sfeer was echter geweldig en het was een heerlijke avond!

			Davit, Ginus, Fem en de jarige Artur.
Artur toont trots zijn shaslik.	Direkteur Davit en Acquisiteur Ginus.		Een blije Davit.
Ginus is Tamada en maakt zijn toasts in het Russisch.	De maaltijd bestond uit shaslik, salade, shoti (plat Georgisch brood) en zelfgemaakte witte wijn...

08 februari 2007: Heb gisteravond uitbundig en uitvoerig genoten van goede wijn, goede muziek en goed gezelschap, de drie belangrijkste ingrediënten voor een geslaagd avondje uit! De wijn was Saperavi (Georgische droge rode wijn uit Kakhetië), de muziek werd verzorgd door Tony, Lasha en Zaza, en het gezelschap bestond uit Ginus Nusteling, een briljante jazz-pianist genaamd Otari Kapunja, fans en (Georgische) vrienden.

Ginus was weer eens in Tbilisi voor zijn inmiddels zeer succesvolle Georgisch-Nederlandse orthopedische schoenenbedrijf, dat hij vanuit Nederland leidt. De schoenen worden hier door Georgische vaklui gemaakt en dan in Nederland verkocht. Ik haalde Ginus af van zijn flat in de wijk Krtsanisi (vlakbij de residentie van ex-President Shevardnadze) en had geen moeite om zijn flatgebouw te vinden, maar was toch erg blij dat hij me buiten op straat met een zaklamp stond op te wachten. Er staan namelijk vier flatgebouwen met hetzelfde nummer bij mekaar in een vierkant, alleen onderscheiden door de vermelding I, II, III en IV, heel klein geschreven boven het flatnummer. In het donker zonder zaklamp is het vrijwel onmogelijk om die cijfers te zien en ik was vast en zeker het verkeerde flatgebouw binnengegaan en vervolgens de verkeerde 10 verdiepingen naar boven geklommen (Ginus zei dat de lift het niet deed en al deed die het wel, dan had ik toch de voorkeur gegeven aan trappen lopen, omdat de elektriciteit nogal eens uitvalt hier). Typisch voor Tbilisi is dat dit soort flats er van buiten heel kaal en onaantrekkelijk uitziet en het trappenhuis tochtig is (er zijn geen ramen, alleen gaten in de muur), donker (geen lampen of geen elektriciteit, maar vaak allebei) en vervallen (een boel traptreden zijn kapot), terwijl als je eenmaal binnenin de flat bent, je meestal verrast wordt door de mooie parketvloeren en fraaie plafonds.

Ginus en Fem in het Agora restaurant, Tbilisi.

De van Nederland komende DS break is al sinds 25 januari in Istanbul en er zit nog geen beweging in het transport naar Poti. Gebeld met het transportbedrijf hier in Tbilisi en die verwachten aankomst in Poti rond de 15e februari, letterlijk ijs en weder dienende, want het weer is uitermate wisselvallig op het moment, alhoewel het vandaag bijna lente-achtig warm is. De ene dag is er mist en regen, de volgende dag stralende zon en vrieskou. Er ligt nu wel behoorlijk wat sneeuw in de skigebieden en dit jaar willen Patrick en Joseph eind februari met schoolreis mee naar Gudauri, waar een paar dagen geskied gaat worden. Ze hebben nog nooit geskied en het kost een lieve duit, dus helemaal enthousiast ben ik er niet over, ook al omdat ik zelf evenmin kan skiën en ook niet de aandrang voel om het te gaan leren. Maar uiteraard is het wel een mooie gelegenheid voor de kleintjes om het skiën onder de knietjes te krijgen, dus wie ben ik om ze dat potentiële plezier te onthouden. En wie weet ga ik toch nog een keertje op de lange latten. "Onderzoekt alle dingen en behoudt het goede", zoals het ergens in de bijbel staat, het zou mijn motto kunnen zijn...

De winter mag wat mij betreft wel weer voorbij zijn! Verlang enorm naar de zon op m'n lijf en naar het buiten leven en spelen, wat we hier gelukkig vanaf mei tot en met oktober kunnen doen.

De nationale media zijn in toenemende mate geïnteresseerd in Tony. Er is bijna elke week wel een televisieploeg of journalist(en) bij ons over de vloer, zeker nu Tony gaat samenwerken met de meidenzangroep Rondo, die afgelopen zomer op ons tuinfeest optraden. De combinatie "funky & sexy" is uiteraard veelbelovend!

Lela en haar schoonbroer spelen een spelletje "mini-pool" in de mansarde.

Al lang tijd om te slapen voor deze ondeugende apen...

Op naar het voorjaar!

Hartelijke groeten,

Femke

21 januari 2007: Calvé is here to stay! Onlangs een pas-geopend filiaal van de Georgische supermarkt Populi bezocht en ik voelde me helemaal in Holland! Ik denk dat Georgië het enige ex-Soviëtland is waar Calvé pindakaas (toch wel de lekkerste, vind ik) te koop is, en Calvé slasaus en alle andere Calvésauzen ook... Daarnaast is er chocolade van Droste en Verkade, kun je er stroopwafels, jodenkoeken, stamppot- en hutspotmix krijgen en legio soorten zuivelprodukten. Ik miste echter de dubbelvla (zeer geliefd bij Joseph en Patrick), keukenstroop, poffertjesmix en De Ruijter hagelslag, maar wie weet komt dat allemaal nog. Mijn vermoeden is dat de First Lady tijdens één van haar bezoeken aan Nederland een boodschappenlijstje heeft gemaakt, bestaande uit haar lievelingsprodukten, en opdracht heeft gegeven aan het management van Populi om deze dingen hier op de schappen te zetten. Als dit inderdaad waar is, dan lust Sandra ook héél graag Tiramisu, aangezien er een schap staat dat helemaal gevuld is met verschillende soorten van deze Italiaanse lekkernij. De volgende keer dat ik haar spreek, zal ik haar over een en ander eens aan de tand voelen.

Wat betreft RZZ 2007 is er tot nu toe geen belangstelling vanuit Nederland en van mijn kant eigenlijk ook niet genoeg inspiratie, voornamelijk vanwege het niet willen of kunnen herhalen van het unieke en fantastische evenement dat RZZ 2006 was. Getuige een aantal reacties van mede-RZZ'ers, ben ik niet de enige die dit gevoel heeft. Ikzelf ben wel van plan om tijdens de warme maanden Georgië nog verder te gaan ontdekken en wie er dan hier is en mee wil is uiteraard van harte welkom!

Mijn Fantoma behoeft nieuwe banden, maar in Georgië is er niet aan de juiste maten te komen, dus ik moet hier samen met Goga een oplossing voor vinden. Op dit moment heb ik drie Michelins en één Goodyear-band erop zitten, maar als ik de kenners mag geloven zouden er ideaal gesproken opnieuw Michelins op moeten. Dat wordt dus diep in de knip tasten, zowel voor de banden als voor het transport ergens vandaan naar hier. Ik moet echter zeggen dat het me heel erg is meegevallen, het kunnen (blijven) rijden met zo'n "exotische" auto als de DS hier in Georgië. Goga is een uitstekende monteur en aan onderdelen kan ik goed komen via mijn RZZ-vrienden. Ik kijk dan ook met verlangen uit naar de komst van de nieuwe aanwinst, een ID20F break uit 1973. Zij wordt verscheept via Antwerpen en Istanbul naar Poti en de geschatte aankomstdatum ligt tussen 1 en 7 februari. Joseph en Patrick zijn zo mogelijk nog ongeduldiger dan ik, omdat hun nieuwe fietsen, die we in Goor gekocht hebben, in deze auto vervoerd worden. Aangezien ik een beetje ongerust was over diefstal van de fietsen, heb ik gebeld met Oceannnet, maar die vertelden mij dat de auto in een verzegelde container staat met nog drie andere auto's en dat de container niet eerder geopend mag worden dan dat alle eigenaren aanwezig zijn in Poti, dus daarmee is inderdaad de ontvreemdingskans te verwaarlozen. Het is wel te hopen dat iedereen er dan ook is op de afgesproken dag en tijd, anders wordt het nog een heel lang oponthoud daar in de haven...

Geweldig nieuws van Aksel is dat hij graag een tijd in Georgië wil komen wonen en werken! Ik ga mijn internationale contacten aanwenden om te proberen hem te helpen bij het vinden van een passende baan, en als dat niet meteen lukt, dan misschien allereerst tijdelijk een minder passende, zoals bij DHL, waar ze vast en zeker een goed-Engelssprekende en ervaren collega met open armen zullen ontvangen! Harry en Daniël hebben gezegd dat zij zullen meekomen naar een eventueel sollicitatiegesprek van Aksel (serieus geintje), dus ik ben in blijde afwachting van hun aller komst, dat hopelijk ergens in het voorjaar zal plaatsvinden. Die Michelins dus als bagage mee, jongens, als ik het zolang zonder nieuwe banden kan uithouden!

De energiecrisis van vorig jaar deze tijd ontlopen we nu, gelukkig. Aan de ene kant vanwege het feit dat de temperaturen nu hoger liggen dan verleden jaar en er dus minder behoefte is aan extra gas, aan de andere kant omdat de Georgische regering nu gasleveringsafspraken heeft gemaakt met Turkije en Azerbaijan en niet meer afhankelijk is van Rusland. Goed nieuws dus. Het gaat heel langzaamaan steeds beter met dit kleine landje. De zichtbare verbeteringen zijn bijvoorbeeld de verlichting die is aangebracht in een voorheen zeer donkere autotunnel en de restauratie van het voetpad langs de Mtkvari-rivier. Niets opzienbarends misschien, maar wel een goede indicator van vooruitgang, en daar gaat het tenslotte om.

Hartelijke groeten,

Femke

6 januari 2007: Een ieder alsnog de beste wensen voor het nieuwe jaar! Hier in Georgië is het morgen weer Kerst en 14 januari Nieuwjaar, maar daarna kunnen we dan eindelijk vol goede moed, enthousiasme en energie 2007 binnen gaan rijden. En het belooft een uitdagend jaar te worden, met groeimogelijkheden en een nieuw elan voor menigeen.

Het idee om dit jaar wederom een RZZ te organiseren speelde heel kortdurend in mijn hoofd, maar ik had het inmiddels laten varen, omdat ik ervan overtuigd was dat dit een flauw aftreksel zou worden van de magische "eerste keer" die ik met Ton had gerealiseerd.

Totdat ik begin deze week onze nieuwe bovenbuurman sprak. Zijn naam is Jean Arnault en hij is het hoofd van UNOMIG, een organisatie binnen de Verenigde Naties die zich bezig houdt met de vrede bewaren in Abkhazië en het bemiddelen tussen Georgië en Abkhazië. Aangezien hij Fransman is, vond hij mijn DS uiteraard al prachtig, en toen ik hem vertelde over RZZ en dat het jammer was dat we Abkhazië niet binnen konden, zei hij dat dit nu helemaal niet meer zo moeilijk is en dat in ieder geval de Abkhazische kant er geen enkel probleem mee zou hebben indien we daar met een aantal DS'en naar toe zouden willen. Hij raadde mij aan om contact met de Franse ambassadeur op te nemen, omdat deze zeker geïnteresseerd zou zijn in het promoten van een cultureel evenement met een Frans tintje. Als wonderschone plekken om te bezoeken in Abkhazië noemde Jean Gagra en Pitsunda. Hij zal inlichtingen gaan inwinnen over de hotelsituatie daar, zodat we al kunnen beginnen met de organisatie van een en ander.

Mijn twijfels over een eventueel RZZ 2007 sloegen toen om in enthousiasme en ik heb de kaart erbij gepakt, waarbij het idee om dit jaar vooral het bergachtige noorden van Georgië te bezoeken prima aansluit bij een bezoek aan Abkhazië. Zo zie je maar weer, hoe de dingen kosmisch gezien altijd wel kloppen, alhoewel wij mensen met ons beperkt bevattingsvermogen soms flink lijden onder de ongewisheid van alles. Als Jean niet boven ons was komen wonen, had ik heel waarschijnlijk geen vervolg op RZZ willen organiseren, omdat de stimulans mij had ontbroken. Nu lijkt het alsof ik toch weer op pad wordt gestuurd en vandaar dat ik volgende week met Goga opnieuw rond de tafel ga zitten om een en ander te bespreken. Hij zal eveneens heel enthousiast zijn, dat weet ik nu al. Zelfs als er geen enkele respons komt ga ikzelf in ieder geval die tocht maken deze zomer, het zou jammer zijn om de tijd die ik nog in Georgië ben niet ten volle te benutten om te genieten van al het moois dat dit land te bieden heeft!

Ondertussen is mijn tweede DS, een ID20F break, op weg per boot van Rotterdam naar Poti, waar zij rond 21 januari wordt verwacht. Dit nadat een koppelingsprobleem door Harry in een halve dag was opgelost en de auto door Daniël en Aksel van Harry's huis in Holten naar Rotterdam was gereden. De kanjers!

Eergisteren ben ik met Richard voor de eerste keer in Gudauri geweest, het tweede skicentrum van Georgië. De zon scheen volop en de Georgian Military Highway was prachtig en goed berijdbaar. Gudauri zelf was wel een beetje een anticlimax, aangezien wij een klein dorp verwachtten met tenminste één klein cafeetje waar we koffie zouden kunnen drinken, maar niets daarvan, Gudauri blijkt te bestaan uit een paar huizen, waartussenin een paar hotels, waarvan sommigen nog in aanbouw. We zagen een aantal kinderen die skiles kregen maar niks geen bedrijvig skitoerisme. Waarschijnlijk zitten de Georgiërs allemaal in Bakuriani, het voornaamste skicentrum van Georgië. De natuur was wel fantastisch mooi en het was er doodstil, het enige geluid dat je kon horen was het stromen van een riviertje beneden in het dal.

Toen de zon begon te zakken en ik niet het risico wilde lopen om over bevroren wegen terug naar Tbilisi te moeten glibberen, zijn we weer op weg naar huis gegaan, waarbij de auto op een gegeven ogenblik desalniettemin toch in een behoorlijke slip terecht kwam, waar we gelukkig zonder schade uit zijn gekomen. Richard was in slaap gedommeld en werd dus nogal abrupt hieruit gehaald, maar zijn Engelse flegma liet hem ook nu niet in de steek en hij nam het goed op. Onderweg kocht ik nog een aantal schapenmutsen van een tandeloze oude dame, die hierdoor waarschijnlijk ook een goede Kerst zal hebben.

Richard vertrekt aanstaande maandag weer terug naar Engeland, aangezien hij serieus moet gaan nadenken over een nieuwe baan. Hij wil het liefst terug naar de televisiewereld, maar weet nog niet precies onder welke invalshoek. Vroeger presenteerde hij autoprogramma's en ik ben er intussen achter gekomen dat hij echt alles weet over auto's, verbazingwekkend! Hij wil echter in het voorjaar weer terugkeren naar Tbilisi, omdat hij een paar ideeën heeft die hij wil opvolgen hier.

We gaan vanmiddag met de kinderen naar een voorstelling van Tschaikowski's Notenkraker suite in de Opera. Er gaan ook een aantal vrienden mee met hun kinderen, dus het belooft gezellig te worden. Vanavond speelt Tony zijn wekelijkse (normaal gesproken op vrijdagavond) concert in de jazzclub Non-Stop. Het zal wat Georgiërs betreft wellicht iets stiller zijn, aangezien het Kerstavond is en de meesten vanavond in de kerk zitten, waarbij Georgische kerkdiensten niet één of anderhalf uur duren, maar tenminste drie uur! Er komen gelukkig een heleboel vrienden en kennissen, waardoor de club toch wel vol zal zitten.

Volgende week is mijn vakantie afgelopen, maar het zal leuk zijn om Per, mijn baas, weer terug te zien. Ik verheug me al heel erg op komend voorjaar en zomer en ben vastbesloten om er iets moois van te maken dit jaar, samen met familie en (toekomstige) vrienden!

Hartelijke groeten,
Femke

Onderweg naar Gudauri kom je langs deze prachtige kerk in Ananuri, gelegen aan een heel groot stuwmeer.	Een verzoek waaraan in Georgië helaas zelden gehoor wordt gegeven.		Op de Georgian Military Highway richting Gudauri.
Even voorbij Gudauri doemde ineens dit monument op.
Richard.
	Fem stopt om van een oude dame schapenmutsen te kopen.

---

26 december 2006: Weer terug uit het koude en mistige België en Nederland in het koude maar zonnige Georgië, en een DS rijker! Omdat onze Ford het na jarenlange trouwe dienst nu toch begint op te geven, moest er een andere auto komen en vandaar (na flink lobbyen thuis) de aanschaf van een andere godin, deze keer in break-versie. Dit dankzij Piet Pieterson, goede vriend van Ton en bijna-RZZ'er, die mij op de advertentie voor deze auto op marktplaats.nl attent maakte.

Op mijn verzoek belde Piet met de eigenaar en hij kreeg een goede indruk van zowel de man als de DS, waarop hij aanbood om de auto voor mij te gaan bekijken. Dit konden we gelukkig op onze dag van aankomst in Nederland coördineren en zodoende ontmoetten we elkaar met z'n allen (Tony, de kinderen en ik en Piet en zijn vriendin Anastasia) in het Noord-Brabantse Son en Breughel, waar we zonder moeite het adres waar de auto stond konden vinden. De DS leek in een redelijke tot goede conditie en de proefrit die zowel Piet als ik maakten stelde ook niet teleur. De dame had in Frankrijk dienst gedaan als lijkwagen en was daarna naar Duitsland gegaan, waar haar oorspronkelijke zwarte kleur heel slordig was overgespoten in vanillekleurig. Het plaatwerk aan de deuren, met name aan de onderkant, moet aangepakt worden en ook het leer van de bestuurdersstoel moet worden gerepareerd, maar dit zijn dingen die gemakkelijk en goedkoop hier in Georgië gedaan kunnen worden. Bij nader zien dus inderdaad een positieve indruk, maar we wilden niet meteen een beslissing nemen en besloten om eerst wat te gaan eten en te overleggen in een MacDonalds in de buurt. Piet vond de auto de moeite waard en ikzelf ook, maar ik besloot om er nog eens een nachtje over te slapen.

Na afscheid van Piet en Anastasia reden Tony en ik met de kinderen in onze Renault Megane huurauto (volkomen karakterloos maar dan tenminste toch van Franse afkomst) door naar Brussel, waar we in een hotel vlakbij de Grote Markt logeerden. Brussel is een heerlijke stad, heel erg onderschat, net als België, maar met het mooiste plein van Europa (de Grote Markt), de meeste goede restaurants (blijkbaar zelfs meer dan in Parijs), lekker bier, pralines en warme wafels, en dan het grote aanbod van prachtige winkels en antiekzaken, de Art Déco en Art Nouveau, de gratis musea, de schitterende parken... Brussel is heel zinnelijk! Dit mis ik enorm hier in Tbilisi, het gewoon kunnen slenteren door de stad en mooie winkels kijken en af en toe een museum binnenstappen, niet eens iets hoeven te kopen maar overal een kijkje nemen, ideeën opdoen, je ogen verwennen...

De volgende ochtend deelde ik Tony mee dat ik er heel erg spijt van zou krijgen als ik de DS niet zou kopen en hij ging hiermee akkoord, dus ik belde de eigenaar om een afspraak te maken om een en ander af te handelen. We deden dit een paar dagen later op weg van Brussel naar mijn ouders in Diepenheim en ik kwam erachter dat alle formaliteiten met betrekking tot het exporteren van een auto door een GWK (Grenswisselkantoor) gedaan kunnen worden! Die zijn tot zeven uur 's avonds open, terwijl de Rijksdienst voor het Wegverkeer al om half drie 's middags haar deuren sluit! Het GWK levert voor een bepaald bedrag, afhankelijk naar welk land je je wagen exporteert, dus de exportverklaring en het vrijwaringsbewijs, de verzekering (14 dagen) en de exportplaten. Fantastisch! Ik voelde heel diep weggezakte warme gevoelens voor Nederland weer naar boven komen!

Trots op de nieuwe aanwinst reed ik de godin met veel plezier naar Diepenheim. De kleintjes wilden ook graag meerijden, maar aangezien de eigenaar een fietsenrek had meegegeven, moest de achterbank plat en was er derhalve geen plaats voor hen. Mijn ouders waren onder de indruk van de DS, maar vonden haar niet zo mooi van lijn als mijn 'Fantoma', waar ze gelijk in hebben.

Met Harry had ik een afspraak gemaakt om de volgende dag naar zijn huis te gaan met de auto, zodat ook hij een kennersoordeel kon geven, en tot mijn genoegen vond hij de auto "100% meevallen". Dat was vrijdag de 22e. Zaterdag de 23e reden we in de DS naar Daniël's huis in Deventer, waar ook Aksel en Harry kwamen, en met hen bezochten we café "Floors" op de brink (heel gezellig, zelfs met die afgrijselijke tapijtjes op tafel) en daarna "Le Bistro Navet" (www.bistronavet.nl), prijzig maar lekker eten in een smaakvolle 'ambiance'. Wat is Deventer toch prachtig! In ieder geval het centrum. Ik heb ongeveer zeven jaar daar redelijk in de buurt gewoond (Tubbergen) maar heb eigenlijk nooit de moeite genomen om de stad eens uitgebreid te bekijken. Na het diner liepen we terug naar Daniël's huis, waar we nog een kopje thee dronken, terwijl Patrick en Joseph al onder zeil waren, en daarna wilden we in de DS vertrekken. Maar helaas, de dame weigerde dienst, wilde niet in de versnelling en hield dit koppig vol, zodat wij genoodzaakt waren om in Aksel's Japanse auto (zeg ik nóóit meer iets lelijks van) naar Diepenheim terug te keren.

Zondag, op weg naar Schiphol, brachten we Aksel's auto terug naar Daniel's huis, waar Harry al was gearriveerd met twee van zijn kinderen en ons met een brede grijns en zwarte handen begroette, aangezien hij inmiddels het koppelingsprobleem had bekeken. Hij dacht dat het niet ernstig was en beloofde dat hij de DS deze week zal repareren en daarna naar Rotterdam zal rijden, waar zij ingescheept gaat worden voor Poti. De boottocht Rotterdam-Poti zal drie weken in beslag nemen, volgens transportbedrijf Oceannet, dus als alles goed gaat is de Citroënsituatie in Georgië vanaf ongeveer 21 januari 2007 als volgt: drie lelijke eenden, één CX en twee DS'en. Het land wordt steeds mooier!

Terwijl ik dit schrijf, begint het te sneeuwen...

Fijne kerst en jaarwisseling toegewenst!

Femke

Piet neemt een kijkje onder de motorkap. Op de achtergrond Anton, de eigenaar, en Piet's vriendin Anastasia.
		We kregen veel onderdelen en een fietsenrek kado, maar niet de krat Grolsch.	Piet en Anastasia.
Een Godin in Goor.
Bij Harry op de boerderij kunnen jong en oud zich prima vermaken.	Joseph, Patrick en Harry's oudste dochter Lauren.	"Die DS valt me 100% mee!"	Fem en Harry bij de nieuwe aanwinst. De motorkap staat bij Harry altijd open, dat hoort zo.
Harry leest voor uit het Grote Citroënboek. Fem en Tony luisteren aandachtig.	Bij Daniël thuis.	In café "Floors".	Daniël en één van zijn vrienden.
Harry en Aksel.	Daniël en Fem.	Patrick en Joseph en hun onafscheidelijke Gameboy.	Harry en Daniël hadden de wijn uitgekozen. Het resultaat is zichtbaar.
	Het diner in bistro "La Navette".
	Aksel en Patrick.
Daniël, Fem en Aksel bij Daniël thuis.	Daniël, Tony en Aksel.	Twee uur 's nachts, op de bank bij Daniël thuis.	Van zo'n avondje stappen word je moe.

---

11 december 2006: Na het beter afstellen van mijn koppeling op zaterdag 2 december, hetgeen tot laat in de avond duurde en waarbij Goga de hulp van oude rot in het garagevak Nugzar heeft moeten inroepen, rijdt mijn DS nu weer heerlijk en beter dan ooit! Ik realiseer me dat ik binnen niet te lange tijd het roestduiveltje te lijf zal moeten gaan, want er komen steeds meer corrosieplekken op de carrosserie. Wellicht zijn dit nu nog redelijk 'onschuldige' aandoeningen, maar een flinke cosmetische behandeling, inclusief uitdeuken van bumper en reinigen van hemelbekleding, kan de Dame zeker wel gebruiken. Nugzar heeft ook de carburateur en nog wat andere zaken (weet niet precies wat) beter afgesteld, waardoor de auto nu zelfs in de huidige vrieskou 's ochtends zonder problemen start. Dat was vorig jaar wel anders, maar als ik toen geen startproblemen had gehad, was ik nooit op het citroënforum terecht gekomen, had ik Ton nooit ontmoet en was er nooit een RZZ geweest!

Terwijl Goga dus met mijn auto bezig was, bevond ik mij met Tony in Istanbul voor een tweedaags bliksembezoek. We verbleven in het Hiltonhotel in een prachtige kamer met uitzicht op de Bosporus. De badkamer was van marmer, compleet met bidet. Die Fransen toch! Ze zijn mede-verantwoordelijk geweest voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (Duitsland was door het Verdrag van Versailles zeer verarmd, vernederd en verbitterd uit de Eerste Wereldoorlog gekomen), maar een land dat twee dermate fantastische uitvindingen heeft gedaan als het bidet en uiteraard de DS, vergeef je toch zeker alles? Het eten in het hotelrestaurant was uitstekend, beter dan ik ooit in een hotel heb ervaren, en eigenlijk het enige minpuntje aan dit hotel is de lokatie. Het was beter geweest om in het historische centrum te verblijven, omdat we nu een boel geld kwijt waren aan taxiritten. Ook helpt het wel als je je huiswerk vantevoren doet, zodat je weet dat op zondag de Grand Bazaar gesloten is...

Twee dagen zijn uiteraard te kort om recht te doen aan deze stad, en als je dan ook nog eens moe en verreisd bent (Tbilisi-Istanbul is een nachtvlucht), is dit niet een optimale situatie om volop te kunnen genieten. Ik vond het evenwel interessant om de Aya Sofia eens van dichtbij en de Blauwe Moskee van binnen te bekijken en te zien hoe de gelovigen buiten in alle weersomstandigheden hun voeten, gezicht en handen wassen vóór het bidden (tot vijf keer toe per dag). We arriveerden net voor het bidden begon bij de Blauwe Moskee en mochten eigenlijk niet meer naar binnen, maar dankzij de bemoeienis van een, naar later bleek, "gids" genaamd Mohammed, konden we toch naar binnen. Deze Mohammed wilde in eerste instantie 50 lire voor zijn diensten, maar dit weigerde Tony te betalen en toen kwamen we overeen om hem 20 lire te betalen, waarop hij zeer in het kort de geschiedenis van de Blauwe Moskee aan ons vertelde. Voordat we naar binnen mochten moesten we uiteraard onze schoenen uit doen en ik moest een doek over m'n hoofd draperen. Ik vind de moskeeën wel indrukwekkend maar de minaretten echter teveel op raketten lijken, heel agressief en onaantrekkelijk.

We vonden via een advertentie in een tijdschrift een leuk museumcafé genaamd "Pierre Loti", naar een (ongetwijfeld homosexuele) Franse schrijver die daar in het begin van de 20e eeuw woonde, met een panoramisch uitzicht over de zogenaamde "Golden Horn", een deel van de Bosporus. Aangezien alle Turkse bezoekers daar thee met simit (krans van sesambrood) nuttigden, bestelden wij maar hetzelfde en het smaakte prima! Na rondkijken in de oude stad en het kopen van wat handbeschilderd aardewerk, werden we door een winkeleigenaar meegetroond naar een tapijtenzaak van een vriend van hem, waar een Nederlandse familie moeite had met besluiten welke tapijten ze zouden kopen. Er werd ons (in hoopvolle afwachting) thee met suiker geserveerd en ondertussen vroeg ik naar de prijs van de tapijten, die ver boven de prijs van de tapijten die je hier in Tbilisi kunt kopen bleek te liggen, terwijl de kwaliteit hetzelfde is (of in ieder geval leek). Op weg naar een taxi kwamen we langs een winkeltje waar mooie waterpijpen stonden geëtaleerd. Ik vroeg aan de jongeman in de winkel uitleg over hoe zo'n waterpijp nou werkt en daarop bood hij ons spontaan aan om een pijp met hem te roken. Alhoewel ik wel nieuwsgierig was hoe dat smaakte, hebben we dit aanbod toch maar beleefd afgeslagen. We hadden ook niet zoveel tijd meer, omdat we terug naar het hotel moesten en daarna door naar het vliegveld. Dus mijn eerste indruk van Istanbul was zeker niet negatief, maar ik had een meer schilderachtige stad verwacht.

Het uitzicht op de...uh...Bosporus vanuit het Hilton hotel, na aankomst vroeg in de ochtend.	Turkse thee met simit op het terras van Pierre Loti's museumcafé.	Het café is gelegen op een schitterende locatie.
Tony en Fem.			De Blauwe Moskee.
Mohammed, de "gids", had een blauwe hoofddoek voor mij gevonden, passend bij de gelegenheid.	Nog net tijd voor een foto samen, voordat het avondgebed begon.	De Aya Sofia.

Ondertussen, gelijktijdig met Ton, 46 geworden en dit heuglijke feit eergisteren gevierd met onze nieuwe bovenburen, een aantal goede vrienden en hun kinderen. Ook mijn baas Per Eklund en zijn vrouw Ulla kwamen nog even langs en presenteerden mij een fles Armeense cognac. De fles is erg mooi, maar ik vind de Georgische cognac lekkerder omdat die zachter van smaak is. Nou is de kunst van het cognac savoureren, bestaande uit dit zachtjes al ronddraaiend in je hand warm laten worden in een wijd glas, helemaal niet aan de Georgiërs besteed. Hier wordt alle alcoholhoudende sterke drank in kleine glaasjes zo snel mogelijk achterover geslagen (door de mannen) en eigenlijk nauwelijks geproefd, aangezien het voornamelijk gaat om de sociale handeling van het samen drinken en dronken worden.

Verjaardagsviering op 9 december met wat vrienden.

Fem's Zweedse baas Per Eklund.

"Onze" Jan (Havik) heeft afgelopen zaterdag, 9 december, met zijn band "GrootMeester Jan" (http://www.grootmeesterjan.nl) gespeeld in de finale van de Grolsch Grote Prijs in Paradiso in Amsterdam! Alhoewel ze dit keer niet de hoofdprijs gewonnen hebben, vind ik het een fantastische prestatie van hen! "Doe zo verder, Jan!", zoals ze in België zouden zeggen.

Gisteren heb ik met Joseph en Patrick de kerstboom opgezet, wat elk jaar een groot plezier voor hen en mij is. Ze wilden mama erg graag helpen met alles en begonnen dapper met het uit de war halen van de lampjes, maar gaven dit na vijf frustrerende minuten op, om zich te gaan concentreren op het uit de dozen halen van de kerstballen en andere kerstversiering. Onze kerstboom is heel hoog en van het in-mekaar-zet-type. Net echt, dat wel, maar er gaat natuurlijk niets boven een échte boom met échte kaarsjes, zoals ik dat van vroeger bij mij thuis gewend was. Echter, vanwege het feit dat het Orthodoxe kerstfeest hier pas op 7 januari wordt gevierd, zijn er hier geen echte kerstbomen te koop tot eind december en degenen die dan op de markt komen zijn ook nog eens van minderwaardige lengte en kwaliteit, dus een kunstboom is dan een goed alternatief. Ik heb een maand geleden voor de kinderen wel twee heel kleine echte dennenboompjes gekocht en heb die gisteren eveneens in de woonkamer gezet, zodat ze die met door henzelf gemaakte versiering kunnen optuigen.

De winter komt er weer aan en gisteravond kregen we alvast een voorproefje van de gebruikelijke energieproblematiek, aangezien er praktisch geen gasdruk was en dus geen warm water of verwarming. Alhoewel de regering belooft dat er genoeg gasvoorraden zijn, moeten we dit allemaal nog maar afwachten. Gelukkig hebben wij genoeg hout en diesel om geen kou te hoeven lijden, maar er zijn een heleboel Georgiërs voor wie de komende maanden weer een enorme beproeving zullen zijn.

Onze Engelse vriend Richard Sutton komt aanstaande donderdag, 14 december, weer bij ons wonen voor onbepaalde tijd, wat we heel fijn vinden. Hij wil proberen hier één of ander bedrijf op te zetten, eventueel samen met Tony, omdat ook hij van mening is dat Georgië een land is van geweldige mogelijkheden. Hij wil zich hier ondertussen gaan bezinnen op zijn verdere toekomst, terwijl hij doorlopend zeer lucratieve aanbiedingen voor banen in Engeland blijft krijgen.

We gaan 17 december naar Brussel en blijven daar vier dagen. Het is altijd leuk om in Brussel te zijn rond de Kerst, omdat de Grote Markt en het Sint Katelijneplein dan mooi versierd zijn, er een grote kerstmarkt is met een mooie antieke carrousel en een reuzenrad, waar de jongens altijd in willen. De 21e rijden we door naar mijn ouders in Diepenheim, waarna we 24 december weer naar huis vliegen. Een kort bezoek dus dit keer, maar mijn vakantiedagen voor dit jaar zitten er dan op.

Ik wens iedereen veel plezier de komende feestdagen en met name Ton veel sterkte met de grote verhuizing...!

Groeten en tot ziens,
Fem

---

29 november 2006: Goga is erin geslaagd om m'n DS weer aan het rijden te krijgen, dit in samenwerking met Ton (onderdelen en advies) en Harry (advies). De hele operatie ging bijna niet door, vanwege ruzie met Gela, onze huisbaas, die zijn garage beneden ter beschikking had gesteld, maar vervolgens Goga continu lastig viel met waarschuwingen dat hij niet zijn mooie tegelvloer kapot of vuil moest maken en met vragen of Goga wel wist waar hij mee bezig was. Uit nood heeft Goga dus de auto naar een andere garage moeten verplaatsen, waar hij ongestoord verder kon werken. In anderhalve dag tijd heeft hij de koppelingsplaat en drukgroep vervangen, waardoor de auto weer reageerde op het intrappen van het gaspedaal, alleen iets te gretig. Met wat verdere afstellingen van de koppelings- en centrifugaalregulator zal alles toch wel weer in orde moeten komen. Ik ben Goga (en Ton en Harry uiteraard!) zeer dankbaar en hij is zelf blij en niet een beetje trots dat het hem gelukt is!

Goga en zijn neef Tornike beginnen aan de klus in Gela's garage met het vastzetten van de motorkap. Toen was alles nog rustig...
	In de andere garage. Wat "vieze" plaatjes nu, gemaakt door Goga...
		De versleten koppelingsplaten...	En de nieuwe...afkomstig van Ton's Gare du Nord.

Op 23 november was het de derde verjaardag van de zogenaamde 'Rozenrevolutie', waarbij president Saakashvili aan de macht kwam. Ter gelegenheid daarvan werd er op Freedom Square, in het centrum van Tbilisi, een nieuw beeld onthuld van de Georgische maar in Moskou woonachtige beeldhouwer Zurab Tsereteli. Het beeld is helemaal goudkleurig geschilderd of van bladgoud (dat laatste zal wel niet, want dan wordt het waarschijnlijk binnen de kortste keren gestolen) en doet mij persoonlijk pijn aan de ogen, maar de symboliek ervan: De heilige George die de draak (Rusland uiteraard) verslaat, is wel heel erg begrijpelijk en opportuun in deze tijd van "Georgië-pesten" door dat kleine mannetje in het Kremlin. De Georgische regering doet haar best om het straatbeeld van Tbilisi op te fleuren, met name door het plaatsen van fonteinen, en ik vind de meesten hiervan erg mooi. Zeker in de hete Georgische zomers brengen die fonteinen natuurlijk ook prettige verkoeling. Een grappige misser vind ik de fontein op de grote rotonde van Heroes Square, aangezien deze mijns inziens lijkt op een overmaatse toiletborstel... Ook heel plezierig is dat men eindelijk de weg naar ons huis heeft gerepareerd! Het is nu mogelijk om met constante snelheid en in een rechte lijn de heuvel op te rijden, met als bijkomend voordeel dat de uitlaat van mijn DS er wat langer aan blijft zitten.

Afgelopen zaterdag ging ik een stukje met de auto rijden en dat ging lekker, tot er op een gegeven moment ineens "rook" (bleek later koelvloeistofstoom te zijn) door de verwarmingsroosters links en rechts de auto in kwam... Meteen gestopt en de motorkap geopend, waarbij ik zag dat er heet water uit de radiatorslang spoot. Gelukkig kwamen er een aantal Georgische mannen op mij afstappen, waarvan er eentje (hij stelde zich later voor als Soso, verkorte vorm van Josep) met Goga telefonisch heeft overlegd. Vervolgens stapte hij bij mij in en leidde hij me naar het plein achter het grote postkantoor op Rustaveli avenue, om daar te parkeren en verdere hulp af te wachten. Die kwam een goed anderhalf uur later in de vorm van Gegi, één van onze andere Delegatie-chauffeurs, aangezien Goga zelf op een bruiloft was en niet kon komen. In de tussentijd werd mij gezelschap gehouden door een handjevol Georgische marshrutka of minibus-chauffeurs en met name door Soso, die zich gewoon naast mij voorin de DS installeerde en mij voorstelde wat muziek te gaan luisteren. Ik deed de radio aan en bood hem en de anderen Nederlandse muntdrop aan, die mijn moeder gestuurd had en die ik toevallig in de auto had liggen. Zo was het toch nog gezellig, al luisterend naar jazzmuziek en proberend een minimale conversatie in het Georgisch met Soso te houden. Uiteindelijk verscheen Gegi met een paar tubes epoxy, omdat gebleken was dat er een scheurtje in de radiatorpijp zat. Soso smeerde dit met de epoxy dicht en tijdens het wachten op het harden hiervan werd mij een heerlijke Georgische miniwafel aangeboden door een armoedig uitziende man met een doos van die dingen op zijn arm. Het smaakte prima en ik besloot om voor achttien lari meteen maar de hele doos van de man te kopen (180 stuks). Hij was mij hiervoor zeer dankbaar en ondertussen was de epoxy droog en de lek gerepareerd, dus na het bijvullen van koelvloeistof kon ik weer verder rijden, behoorlijk verkleumd maar toch glimlachend vanwege al de leuke ontmoetingen die ik dankzij mijn DS heb!

Soso vijlt het vuil van de radiatorpijp, zodat de barst goed zichtbaar is.		Zoals het Georgiërs betaamd, wordt er uitvoerig over een en ander gediscussieerd.
Gegi is gearriveerd met de epoxy en Soso gaat die op de lekke radiatorpijp smeren.	De "Toiletborstel"...

Wat mijn werk betreft moet ik nu al gaan aangeven of ik een verlenging wens (maximaal één jaar langer) van mijn vierjarig verblijf hier, dat normaal gesproken duurt tot de zomer van 2008. Zowel Tony als ik willen hier graag langer blijven en ik zal daarom een verzoek tot verlenging indienen. Mocht dit niet worden geaccepteerd, dan kan ik altijd nog proberen ander werk hier te vinden en een onbetaald verlof nemen van de Europese Commissie. Georgië is een land waar het allemaal aan het gebeuren is, weliswaar langzaam maar tóch, ondanks (en misschien wel dankzij) de tegenwerking van de Russen. Ik voel me hier heel erg thuis, geniet van de schoonheid van Georgië en het prettige klimaat en voel me zeer verbonden met de Georgiërs.

We hebben sinds afgelopen zondag nieuwe bovenburen, aangezien Gela en Maia met hun kinderen besloten hebben om hun appartement te verhuren, uit geldgebrek. De nieuwe huurder is een Fransman, genaamd Jean Arnault, die het hoofd is van UNOMIG, een organisatie die deel uitmaakt van de Verenigde Naties en die zich bezig houdt met de problematiek in Abkhazië. Heb hem nog niet ontmoet maar hij belde me gisteren om contact te maken en zal één dezer dagen zichzelf en zijn vrouw en tweejarige zoontje komen voorstellen. Het is helaas wel de bedoeling dat er één of twee extra bewakers buiten ons huis geplaatst worden en die zijn niet van onze bewakingsdienst, dus ik hoop maar dat dat allemaal goed uitpakt. Heb geen idee waar die jongens dan neergezet gaan worden en vind het idee van een zwaarbewaakt huis niet bepaald prettig.

Sinterklaas komt ook dit jaar weer naar Tbilisi op zijn trouwe (Georgische) schimmel en arriveert a.s. zaterdag hopelijk heelhuids (vorig jaar ging dat maar net goed vanwege een iets minder betrouwbare en wat nerveuze schimmel) in de residentie van de Nederlandse ambassadeur. Ben dan zelf in Istanbul met Tony, maar de kleintjes gaan er samen met Nata of Maia heen. Hopelijk heeft de Sint deze keer de beschikking over een microfoon, aangezien hij zich het afgelopen jaar absoluut niet verstaanbaar kon maken boven het geroezemoes uit, waardoor de charme van het Sinterklaasfeest, namelijk het vriendelijk toespreken van de kinderen door de Goedheiligman, volkomen teniet werd gedaan. Maar een paar pepernoten en een chocoladeletter maken een boel goed, een kinderhand is immers gauw gevuld...

Groeten van Fem, die net als Ton en Sinterklaas ook jarig is op 6 december.

---

09 november 2006: Het is half twee 's nachts en ik kan niet slapen van de keelpijn, dus gebruik ik de tijd maar om deze update te doen. Het weer is gisteren ineens omgeslagen van een mooie nazomer naar koud en stormachtig herfstweer! De winterjas weer uit de kast gehaald en een aantal niet-winterharde planten van de veranda naar binnen verplaatst. Ben zelf ook niet winterhard, helaas, want heb geen weerstand kunnen bieden aan het alom aanwezige verkoudheidsvirus. Joseph is al een week aan het hoesten en snotteren, Tony voelt zich ook niet lekker en Patrick is de enige die deze ellende tot nu toe weet te ontsnappen. Nu ik toch aan het klagen ben, ga ik nog maar even door, aangezien de koppeling van mijn DS het heeft opgegeven en ik nu niet meer met de auto kan rijden. Op advies van Harry en Ton ga ik de koppelingsplaat laten vervangen en alles wat daarbij hoort (drukgroep, toplager en een aantal andere dingen waarvan ik tot voor kort nog nooit had gehoord). Uiteraard gaat Goga de operatie uitvoeren en hij is zich hier al psychologisch op aan het voorbereiden. Ton zal mij de onderdelen leveren, dus dat zit allemaal wel goed en ik heb het volste vertrouwen dat het allemaal in orde zal komen! Gela, onze bovenbuurman, stelt zijn garage met smeerkuil ter beschikking en Goga wil een en ander het weekend van de 18e gaan uitvoeren. Ik zal alles zorgvuldig documenteren, hapjes en drankjes aanvoeren en Goga moreel ondersteunen wanneer het allemaal onverhoopt toch tegen mocht vallen.

Cherry en Emmanuel zijn inmiddels weer terug in Brussel, na een fijne week samen met ons doorgebracht te hebben. Van de tochten buiten Tbilisi is niets terechtgekomen vanwege de conditie van mijn DS. Wel hebben we de Narikala-kerk en omliggend fort bekeken (ook weer zoiets dat ik nog nooit gedaan had), naast het Moeder-van-Georgië standbeeld en hebben we het inmiddels overbekende rondje Mtskheta gedaan. De DS kwam daar overigens maar net de heuvel op! Verder afgelopen week bijna elke avond op stap geweest in verband met afscheidsreceptie- en feest van Torben Holtze, mijn ex-baas, concerten en verjaardagsfeesten.

Sinds drie dagen werk ik voor een nieuwe baas, een boomlange Zweed genaamd Per Eklund. Hij spreekt (helaas) zonder Zweeds accent en is, in tegenstelling tot mijn vorige Deense baas, zeer goed te verstaan. Heb een heel positieve eerste indruk van hem, dus mijn werkomgeving is gelukkig nog steeds prettig.

De kleintjes zijn volop aan het tanden wisselen en hebben al een aanzienlijk bedrag aan 'tooth fairy' geld verzameld! Ze zitten sinds een paar weken op Georgische dansles, dat als naschoolse activiteit aangeboden wordt. Joseph vindt het 'een beetje' leuk, Patrick vindt het maar niks en gaat liever voetballen! Mijn ouders stuurden hen een sprookjesboek van Andersen voor hun verjaardag en daar las ik een paar avonden geleden uit voor. Nou, het eerste verhaal was 'Het Meisje Met de Zwavelstokjes'... Herinnerde mij dit verhaal vaag, maar realiseerde me pas tegen het eind dat dit niet zo goed eindigde, aangezien het meisje bevriest van de kou! Patrick was hier zeer ontdaan over en ik dacht: wat zijn sommige sprookjes eigenlijk een akelige verhalen! Moord, doodslag, ellende, moralistisch gepreek... Sprookjes van Moeder de Georgische Gans zijn misschien wat vrolijker...!

Na veel nadenken en overleg ga ik in januari volgend jaar beginnen met een weekendopleiding tot voetreflexoloog op... Texel! Dit houdt 8 trips naar Holland in van januari tot en met juni en dan nog een viertal van september tot en met december 2007. Ik ben al jarenlang in voetreflexologie geinteresseerd (kan het trema op mijn nieuwe toetsenbord niet vinden) en vind dat de tijd nu rijp is om mij daar in te gaan bekwamen. Helaas bestaan dit soort opleidingen niet in Georgië en wil ik pertinent een officieel erkend diploma proberen te halen, dus vandaar dat de keuze op H